Facebook đang chinh phục 200 triệu người trên thế giới. Thành quả này là nhờ một học sinh biết nắm cơ hội, sự may mắn và vận dụng tài năng của mình để phát triển kinh doanh từ căn phòng ký túc xá nhỏ bé.

Sự bùng nổ của Facebook với hơn 200 triệu người sử dụng giúp Mark  Zuckerberg, sáng lập viên và hiện là CEO của hãng được tạp chí Time bầu chọn là một trong những người có ảnh hưởng nhất trong năm 2008. Không chỉ vậy, Facebook còn được xếp thứ 15 trong 50 công ty sáng tạo nhất trên thế giới năm 2009. Chỉ mới 23 tuổi nhưng Zuckerberg đã đứng trong danh sách 400 người giàu nhất nước Mỹ tạp chí Forbes đánh giá.

Tuy nhiên, thành công rực rỡ này không làm nhiều người nhớ lại thời kỳ đầu của Facebook, tính từ ngày 4/2/2004, ngày Facebook ra đời trong ký túc xá ĐH Harvard. Điều khiến dư luận tò mò về Zuckerberg vẫn là việc anh trở thành tỷ phú ở tuổi 23 và họ nghĩ rằng ý tưởng về FaceBook hình thành từ khi Zuckerberg đang theo học tại Havard.

Thực tế, nhiều người sẽ ngạc nhiên khi biết rằng “hạt giống” ý tưởng về mạng xã hội thành công nhất thế giới được Zuckerberg gieo mầm từ khi còn học trung học, tại học viện Phillips Exeter.

Học viện Phillips Exeter, nơi Zuckerberg theo học vào năm 2000 – 2002 là trường nội trú tư cho học sinh từ lớp 9 đến 12, tại New Hampshire, Mỹ. Giống như các trường nội trú khác, trường Exeter có một cộng đồng học sinh với những mối liên hệ khăng khít. Học sinh ở đây thường gọi nhau là “Exonians” và hình thành nên những truyền thống cũng như văn hoá của riêng mình.

Zuckerberg có nhiều thời gian quan sát và tham gia vào nhịp sống cũng như văn hoá xã hội trong cuộc sống nội trú tại trường. Hàng năm, trường chia tay hàng trăm học sinh cũ cũng như đón nhận các học sinh mới.

Cuốn sổ FaceBook của học sinh trường Exeter. Cội nguồn tên gọi của mạng xã hội rộng lớn nhất thế giới ảo.


Khi Zuckerberg nhập trường, giống như những học sinh khác, anh nhận được một cuốn niên giám của trường Exeter, có tên gọi chính thức The Photo Address Book (lưu thông tin cựu học sinh và hình ảnh của họ). Tuy nhiên, các Exonians đã gọi cuốn niên giám đó là The FaceBook thay vì The Photo Address Book. David W. Farrant, học sinh niên khóa 2000, cho biết: “Tên sách là The Photo Address Book nhưng tất cả chúng tôi đều gọi là cuốn Facebook”.

“Facebook” là một sản phẩm của thể hiện được mọi khía cạnh văn hoá trong trường nội trú, được in và phân phát cho học sinh hàng năm. Khi học sinh nhập trường, cuộc sống của họ chủ yếu ở trong khuôn viên kí túc xá và có quan hệ gần gũi với các học sinh ở những nhà bên cạnh. Học sinh ở đây không được phép sử dụng điện thoại và thường xuyên thay đổi chỗ ở hàng năm nên cuốn Facebook là một tài sản giá trị đối với họ.

Tất nhiên không phải Facebook là cách duy nhất để liên lạc với bạn bè nhưng cuốn sách đã trở thành một phần văn hoá gắn kết giữa những người bạn học, giúp họ biết được địa chỉ sinh sống, ai đang “nổi” ở trường, ai sống cùng ai hay ai là “ma” mới. Điều đó gần giống với cách thức Facebook đang thiết lập các mối quan hệ trên mạng ảo. sử dụng trên mạng Internet ngày nay.

Có thể thấy, cuốn Facebook ở trường nội trú đã miêu tả một lối văn hoá cộng đồng trước thời kỳ bùng nổ internet, mà Zuckerberg tình cờ và may mắn nắm bắt lấy cơ hội ngàn vàng này.

Trang “FaceBook” Online của trường Exeter giúp Zuckerberg nảy ra ý tưởng về mạng xã hội toàn cầu FaceBook.

Nhưng câu chuyện không chỉ kết thúc ở đó. Trong năm thứ hai tại trường Exeter, một học sinh có tên Kris Tillery đã thuyết phục ban giám hiệu thành lập phòng IT của trường và đưa cuốn The Photo Address Book lên mạng. Hiện trang web này không còn tồn tại và không có bằng chứng cho thấy Zuckerberg có liên quan hay chịu trách nhiệm về sáng kiến khởi nguồn này. Tất cả những thông tin được biết cho đến nay là phiên bản online của cuốn sách đã thu hút được sự chú ý của nhiều học sinh và Zuckerberg hoàn toàn ý thức được điều đó.

Giờ đây, Facebook tách khỏi nguồn gốc của mình và “chu du” khắp thế giới. Sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội này được nhiều chuyên gia dự đoán vẫn sẽ chiếm lĩnh xã hội trong tương lai gần. Với 200 triệu người sử dụng và hơn thế nữa, Facebook chắc chắn tiếp tục gây ảnh hưởng đến cách thức chúng ta liên lạc với cộng đồng trong tương lai, cả ở trong nước và vượt ngoài biên giới.

Trong khi nguồn gốc của Facebook chưa được làm rõ thì nhiều người tỏ ra hài lòng với những thông tin về văn hoá xã hội cũng như những trải nghiệm ở trường nội trú của Mark Zuckerberg, nền tảng giúp Facebook trở thành một hiện tượng văn hoá toàn cầu. Điều đáng nói ở đây là một thanh niên trẻ đã biết nắm lấy cơ hội, sự may mắn và vận dụng tài năng của mình để phát triển kinh doanh ngay từ chính căn phòng ký túc xá nhỏ bé.

Tổng hợp